Tới nội dung
Nguyễn Xuân Hưng
Bút ký

Thời chiến — 2. Nghe đài địch

·Loạt bài, kỳ 2/5

Xã tôi hồi chiến tranh chống Mỹ có ông Điền làm bí thư rất lâu năm. Ông là thương binh nghe nói suýt phong anh hùng, có phim tài liệu trung ương làm về ông chiếu khắp nơi. Uy tín khỏi bàn.

Hồi chiến tranh chống Mỹ có lệnh cấm nghe đài địch. Tôi biết khối người vẫn lén nghe đài Sài Gòn. Đài thì phần lớn là tự lắp. Một lần dân quân bắt được 3 thằng thanh niên đưa lên ủy ban xã, vì nghe đài Sài Gòn. Ông Điền bực lắm, vì ông ấy hay đi phổ biến chủ trương đường lối chính sách, đặc biệt là phổ biến cấm nghe đài địch.

Ông Điền bảo: nghe đài địch thì không nên người được, nếu bắt các cậu gửi lên huyện người ta cho đi tù mục xương.

Hồi ấy bị dọa thế thì khiếp. Dọa rồi thì ông Điền bỏ về, đi ngang qua nhà tôi, bố tôi và ông Ưu đang ngồi uống nước, mời ông bí thư, ông bí thư vào uống nước luôn.

Ngồi cũng lâu lâu, bỗng có người chạy đến hỏi ông Điền: có 3 cậu hỏi bác bây giờ thế nào, có tha chúng nó hay dẫn lên huyện?

Ông Điền rất bực: Bọn ngu thế. Người ta bỏ về, mở cửa toanh ra, chả ai canh giữ tức là đi mà về chứ. Đấy, nghe cái đài ẽo ợt thế thì chả nên người, ngu thế.

Ông Ưu là chủ tịch mặt trận xã, hỏi có chuyện gì. Ông Điền mới kể chuyện xảy ra rồi nói: chúng nó mở đài Sài Gòn là nghe hát nhạc vàng rất nguy hại. Nhưng mà con em mình làng xã cả. Gọi đi bộ đội lại chúng nó chứ ai, nên tôi dọa thôi.

Bố tôi hỏi: thế ông bí thư có nghe đài Sài Gòn không?

Ông Điền: không, à có nhưng...

Bố tôi: phải, có nghe mới biết nó độc hại như thế nào chứ.

Cuộc sống cũng lạ. Thời gian trôi qua, nhiều chuyện nghiêm túc thì quên, có chuyện linh tinh lại nhớ. Cán bộ xã ngày xưa thi hành phận sự, còn nghĩ con em làng nước cả. Mà cái cấm nghe đài địch thời cách đây nửa thế kỷ, giờ vẫn vậy. Đài địch giờ không chỉ là radio, mà là truyền hình và báo mạng, vô vàn thứ. Bây giờ mà cán bộ xã bắt được còn nghĩ được người làng người nước không hay quy luôn là thế lực thù địch? Quan giờ khác quan xưa, dân cũng khôn hơn chứ không chất phác như xưa nữa. Vấn đề là nghe đài địch rồi con người ta thế nào, cuộc sống người ta ra sao thì không xét, cứ cấm đã. Thời chiến qua rồi, nay vẫn chưa đến thời yên bình