Tùy tiện
Tại Khu di tích Bạch Đằng mới khánh thành, có đặt 3 pho tượng của 3 vị anh hùng đã chiến thắng ngoại xâm tại sông Bạch Đằng. Không bàn tượng đẹp xấu đúng sai, mà bàn chữ đề ở đế tượng, chữ tôn xưng các vị anh hùng. Dưới bệ tượng có chữ như sau: 1/ Hoàng đế Lê Đại hành; 2/ Đức vương Ngô Quyền; 3/ Quốc công tiết chế Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn.
1. Có thể thấy cách ghi tên các vị anh hùng không thống nhất. Lê Hoàn lên ngôi, xưng hoàng đế, nhưng sau khi Lê Hoàn băng, 2 vua sau không tôn miếu hiệu, nên thời sau vì vậy mà gọi tôn kính (sự tôn kính xưa cũ vì kiêng tên húy) thì vẫn gọi là Đại hành. Nên nếu đã ghi tên Ngô Quyền và Trần Quốc Tuấn, thì vị trí của vua Tiền Lê phải là Lê Hoàn mới đúng và trang trọng. Tôi cá là sau nhiều năm học sử, không ít học sinh tưởng vua Tiền Lê có 2 tên, một là Hoàn, và tên nữa là Hành. Việc tôn xưng các vị anh hùng ở ta đang rất lộn xộn, ví dụ một việc gọi là "Trần Hưng Đạo" đã sai và không nên, mà cứ gọi, cũng như cứ gọi là Lê Đại hành. (Trong khi ông Trần Khánh Dư thì được gọi đúng, chứ không bao giờ gọi Trần Nhân huệ chẳng hạn)
2. Ghi tước vương của Ngô Quyền là “Đức vương” rất không chính xác và không nên. Nếu đã đề đại từ nhân xưng “Đức” vào trước tên các vị, thì sao không phải là “Đức Hoàng đế” khi nói về Lê Hoàn, và “Đức Hưng Đạo đại vương” khi nói về Trần Quốc Tuấn. Trước thời Hậu Lê, tên tước vương có 2 chữ, bình thường, nhưng thời Hậu Lê, hoàng tử có tước vương chỉ có 1 chữ lấy đầu tên huyện (ví dụ Kiến vương, lấy tên Kiến Xương). Ghi “Đức vương” có thể có liên hệ không tốt, giảm nhẹ vị trí của Ngô Quyền. Mặt khác, chính sử khi kiêng tên thì gọi Ngô Quyền là “Tiền Ngô vương”, phân biệt với Hậu Ngô vương đời sau Ngô Quyền. Khi Ngô Quyền làm vương cũng không xưng hiệu, nên ngày nay đơn giản gọi là “Vua Ngô Quyền”
3. Ghi chức vụ của Trần Quốc Tuấn là không cần thiết. Vì khi tôn vinh, chỉ cần ghi tước của ông là Hưng Đạo đại vương là đủ. Người làm tượng có ý nói Trần Quốc Tuấn là người chỉ huy quân đội thời Trần, thực ra, chức Quốc công tiết chế thời Trần không hẳn là Tổng tư lệnh như mọi người suy diễn, quyền chỉ huy quân đội vẫn ở trong tay nhà vua Nhân tông. Ghi chức Quốc công tiết chế vào đó, hàm ý chỉ huy quân đội (nhưng trên Quốc công Tiết chế vẫn còn ít nhất là vua Nhân Tông, và có lúc thêm thượng hoàng Thánh tông), khu biệt với danh xưng 2 vua Lê Hoàn và Ngô Quyền, trong khi thực ra, Lê Hoàn và Ngô Quyền lại là người toàn quyền chỉ huy quân đội thời của các ông. Cách ghi đầy đủ chức tước của Trần Quốc Tuấn chắc là ảnh hưởng của thời nay, nhắc đến vị ABC, phải đầy đủ chức Đảng, chức chính quyền, thậm chí GS hay TS nữa.
4. Nên sửa lại cách ghi tôn xưng của các vị anh hùng: 1/ Hoàng đế Lê Hoàn; 2/ Vua Ngô Quyền; 3/ Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn.
5. Các nhà làm di tích lịch sử nói rằng, 1 mục tiêu là giáo dục ý thức trân trọng lịch sử dân tộc. Vậy thì người làm di tích phải trân trọng thì mới giáo dục người khác được chứ. Mà thứ tự của các tượng đặt không biết theo nguyên tắc nào, về thứ tự thời gian thì không phải rồi.