Tới nội dung
Nguyễn Xuân Hưng
Bình luận

Sao lại gọi là Pháp vương?

Ông này trong khoảng 10 năm nay, sang VN rất nhiều lần. Đệ tử ở VN gọi là Pháp vương, rồi báo chí cũng gọi thế. Có 2 vấn đề: 1. tên gọi xưng danh và 2. hành đạo.

1. Lâu nay các cao tăng Tây Tạng được VN gọi theo cách để nguyên từ Latma hoặc Đại Lạt ma. Gyalwang Drukpa chỉ là một dòng đại thừa mật tông trong nhiều dòng khác nhau ở Tây Tạng. Dòng này cũng chọn đứng đầu từ việc tìm một đứa bé được coi là hóa thân của người chủ giáo hội đã chết. Dịch ông ấy là Pháp vương là cách dịch phóng đại và không hoàn toàn đúng với hàm nghĩa của từ gốc. Chữ "vương" liên tưởng đến đế vương, cách cai trị và hành xử đời sống không phải mục tiêu của nhà tu hành. Mặt khác, các dòng tu khác ở Tây Tạng không gọi là Pháp vương, chỉ ông này gọi như thế, dễ có liên tưởng sai về vị trí các dòng Phật giáo độc lập nhau ở Tây Tạng. Chữ Gyalwang drukpa chỉ là tên dòng Kim cương thừa mật tông đại thừa ở Tây Tạng, thực sự dòng tu này dịch nghĩa là Rồng thiêng, với truyền thuyết khi khai mở dòng tu cách đây khoảng 1000 năm, vị giáo chủ chứng kiến mấy con rồng từ đất bay lên. Nên dịch ông ấy là Pháp sư dòng Mật tông gì đó, hoặc Đạo sư, Giáo chủ, Pháp chủ của dòng Kim cương thừa Rồng thiêng Tây Tạng chẳng hạn. Hoặc tên dòng tu để nguyên mà gán chữ Pháp chủ, Đạo sư, Đạo chủ, Giáo chủ vào.

2. Về cách hành đạo. Ngay từ lần đầu tiên ông Giáo chủ này sang VN, tôi đã có cơ duyên đi theo đoàn hành lễ của ông ấy lên Tây Thiên cổ tự, nơi tu dành cho các ni cô của Giáo hội Phật giáo VN, tức là chùa Tây Thiên cổ tít sâu trên đỉnh núi, không phải chùa Tây Thiên thiền viện to lớn hiện nay. Sau đó tôi có viết 1 bài báo đăng tạp chí Nghiên cứu Phật giáo. Đáng chú ý là cách hành đạo nhập thế của dòng tu Rồng thiêng. Tổ chức tu viện mở chứ không đóng kín như các chi phái Phật giáo khác. Họ có chi nhánh nhiều nơi trên thế giới. Họ quảng bá hình ảnh giáo chủ (pháp vương) như diễn viên điện ảnh, một hình ảnh năng động trẻ trung gần gũi với giới trẻ. Tôi có cảm tưởng cách tổ chức giáo hội của họ tương tự các công ty xuyên quốc gia, đó là cách hành đạo trái ngược với Giáo hội VN.

Dòng truyền thừa này chọn giáo chủ theo phương pháp tìm một đứa bé 6 tuổi, được cho là truyền kiếp của vị kiếp trước. Cách này ngẫm ra có cái ưu việt. Trước tiên là chọn được đứa bé có những tố chất tốt, thông minh, khỏe mạnh. Sau đó, các vị cao tăng chỉ có nhiệm vụ nhiếp chính, tắt hết tham vọng tranh đoạt quyền lực. Đứa bé được chọn sẽ được đầu tư dạy dỗ cẩn thận nhất, số phận của nó gắn chặt vào đạo lý của dòng thiền, sự truyền đạo sẽ được đảm bảo ít có nguy cơ sai lệch.

Vị giáo chủ (Pháp vương) dòng Rồng thiêng ngoài dung mạo diễn viên, còn thể hiện là một trí thức, học giả có trí tuệ, có sức hấp dẫn. Đó là nét đặc biệt kết quả của phương pháp "nhân sự" của dòng tu này, điều mà vô số bài báo VN ca tụng trong gần 10 năm nay, đã né tránh. Chắc tránh ám chỉ Phật giáo VN già nua cũ kỹ.

Truyền thuyết lập giáo của họ là rồng bay lên, na ná truyền thuyết lập quốc của Lý Thái Tổ, hay là vì thế mà ông giáo chủ thích VN qua lại nhiều lần. Hay là ông ấy phát hiện ở VN đang có một khoảng trống mất niềm tin vào Phật giáo bản địa, mà ra sức hoằng pháp chăng?