Tới nội dung
Nguyễn Xuân Hưng
Truyện ngắn

Một cơ duyên

Châu Trai, đôi khi còn gọi là Châu Võ, tên thật là Châu, kèm tên Trai là bởi vì cô bắt trai sông bán ở chợ. Nghề bắt trai là do bố cô, ông Hai Lít, truyền lại. Ghép tên Võ vì Châu có võ, cũng là do bố cô dạy. Bắt trai thường phải mò mẫm ở các đoạn sông vắng, nước nông, hay bờ bãi hoang vu, nên ông Hai Lit phải phòng thân vài miếng võ. Thuở tráng niên, ông là một đô vật có tuyệt chiêu. Sau rồi rượu đã đốt cháy ông ấy, về già cao lêu đêu, xương xẩu.

Ông Hai Lít suốt đời chỉ có cái nhà hai gian tường đất đắp đã nứt nẻ, mái rạ được vá bằng tôn và bằng ni nông lốm đốm xanh trắng. Thế mà làng truyền nhau chuyện ông Hai Lít hay bắt được trai ngọc. Có người nhìn thấy rõ ràng viên ngọc trắng óng ánh trên tay ông Hai Lit. Lại còn đồn ngoa lên ông ấy mà bán ngọc, có thể mua được mấy ngôi nhà đẹp. Năm ngoái bố mất, nửa nhà bên Tây để không, mái dột, Châu cũng mặc kệ, cô dựng một vách ngăn bằng tre đan, hầu như chẳng mấy khi nhòm ngó.

Bỗng một đêm, cô thấy gian nhà bên kia có tiếng động. Cô nín thở không ngủ, dậy thắp hương bàn thờ bố, thức trằn trọc. Sáng ngó sang bên ấy, thấy một người. Một người đang nằm co ro. Cửa sổ bị đạp tung ra, tường bở xuống. Hắn đã vào bằng lối ấy đấy. Vào bằng cách bò, đất tường nâu xì làm thành vệt đến chỗ hắn nằm. Châu xông vào, nắm cổ áo kẻ xâm nhập, nhấc lên như xách bó lúa. U a... Tưởng ai. Ra là thằng Tư Dừa.

Tư Dừa dụi mắt, ú ớ. Hắn bị vứt lăn queo xuống đất.

- Sao mày vào đây?

- Đâu có.

- Đây là gì?

- Thế hả- Tư Dừa vênh mặt lên- Sư phụ đã cho tao ở...

Châu Trai nhặt cái chai lên, giận dữ quăng qua cửa, rơi xuống ao:

- Đồ say chó chết.

Rồi cô lại túm cổ áo Tư Dừa, kéo ra ngoài, bốc bổng hắn lên, ném ùm xuống nước, đúng chỗ cái chai đang lập lờ.

Tư Dừa chới với, vẫy loạn xạ, rồi chìm xuống. Châu Trai đã phẩy tay quay đi, nhưng nghe thấy tiếng sủi bọt ùng ục, ngẩn ra nhìn, rồi lao xuống hối hả vớt Tư Dừa. Châu thì thọp lội lên bờ, tay cắp Tư Dừa một bên sườn. Tư Dừa thở nghí ngóp, hai tay quắp cứng một bên bầu vú to đại của Châu. Đến khi cô ta hẩy hắn xuống, hai bàn tay ấy cứ gắn chặt vào chỗ quả dừa của người đàn bà. Định thần nhìn lên, Châu đã thấy lố nhố người đang chỉ chỏ cười hô hê:

- A ha, âm thịnh dương suy.

Cô ta tức quá, dùng hết sức bình sinh tung một thế võ, Tư Dừa văng ra xa, lăn quèo khoeo, miệng phun nước phì phì.

Mọi người vỗ tay:

- Châu Võ đánh hay lắm...

Ông Thân trại dừa đến gần, xốc Tư Dừa lên, bảo Châu:

- Cô quá tay, nó làm sao thì có mà đi tù.

- Cho chết. Vào nhà tôi nằm như chó ốm, bẩn chỗ bố tôi...

- Ông ấy cũng đã cho nó tá túc. Thầy trò bạn rượu mà...

Châu ghét chuyện uống rượu, nghe ông Thân nói vậy càng điên tiết:

- Phải ông sợ nó chết không ai hái dừa, mà chỉ phải trả bằng rượu với cá lác, rẻ mạt hạng, hả?

- Tao đã nuôi khỉ hái dừa, còn rẻ hơn...- Ông Thân cười khẩy, bỏ đi.

Châu cũng quay quả gánh gánh trai ra chợ. Nhưng đi được một đoạn thì cô ta thấy đau ở ngực. Cái chỗ lúc nãy có bàn tay của thằng Tư Dừa bấu vào mạnh quá. Đ. mẹ thằng đểu.


Hắn ta xuất hiện ở làng này, làm việc vặt kiếm cơm. Ai bảo gánh nước thì gánh, bảo vét ao thì vét, bảo rửa bát thì rửa. Đêm hắn ngủ ở quán chợ. Rồi chính rượu thay đổi cuộc sống của hắn. Ông Hai Lít tửu lượng không ai địch nổi, đã uống thì phải hai lit cuộc lủi, thế mà hôm ấy hắn đã đấu đến lit sáu mới chịu rồi bái ông làm tửu sư. Ông Hai Lít sướng, rủ về nhà. Hai Lít cao kều, hắn thấp bé lách chách đi bên, về nhà ngủ một giấc, tỉnh dậy uống tiếp.

- Mày hỗn. Mày nhỏ con hơn tao, sao giơ chén cao hơn tao?

- Xin lỗi. Thần thấp nhưng lại trèo giỏi. Bệ hạ có trèo lên cây dừa kia được không?- Tư chỉ lên cây dừa cao chót vót ở bờ ao.

- Nói phét, mày trèo lên được, tao cho...

- Cho gì?

- Cho... làm con tao.

Thế là Tư leo ngoắt lên ngọn cây dừa như con khỉ. Đúng lúc đó ông Thân đi qua, vỗ tay reo ầm lên:

- Tuyệt vời. Anh là nhân tài. Tên gì?

- Tư.

Ông Hai Lít gật gù:

- Tao chịu. Mày là con tao

- Xin bái bố một lạy, một chén.

- Tao đặt tên cho con tao là Tư Dừa.

- Bố lại đẻ ra con một lần nữa, lại xin nâng một chén.

Ông Hai Lít sảng khoái:

- Cứ đến đây với tao.

Tư Dừa liếc mắt sang gian bên kê cái phản của Châu Trai. Ông Hai Lit vỗ đùi Tư:

- Mày hơn tuổi con Châu, cho mày làm anh giai, nó làm em gái.

- Vâng ạ. Xin chúc bố một chén nữa. Trăm phần trăm.

Ông Thân lân la đến:

- Anh Tư có hay trèo dừa không?

- Từ bé- Tư ngật ngưỡng, vẻ kẻ cả- Giờ nhìn thoáng là biết quả dừa thế nào. Quả nào để lại làm giống, quả nào nhú ra là phải vặt ngay, có để cũng vứt. Hôm trước cái nhũ hoa gốc cuống còn chìm, đúng hôm sau hái thì nhìn cái nhũ hoa ấy là biết nước ngọt lừ, muộn một tý là nước chua. Đấy là dừa nước, còn dừa lấy cơm, lấy cùi thì...

- Tuyệt quá- ông Thân vỗ đùi.

- Phải nhìn quả dừa ở trên ấy mới biết được, chứ lăn lông lốc rồi còn chọn cái mẹ gì. Quê tôi người ta trồng dừa...- Chợt Tư nghẹn lại, không nói nữa.

Ông Hai Lít gật:

- ở đâu đó là quê. Con có bố đây rồi.

Tư rưng rưng. Ông Thân nói:

- Mai mời anh Tư đến chỗ tôi uống rượu. Nhắm tung hoành.

Tư nhìn tận mặt ông Thân, coi người khách này chả ra gì:

- Đã là bố con tôi đây thì rượu trai nướng cũng là hoành tráng.

- Tất nhiên- Ông Thân cười- Nhưng sống phải có làng nước.

Tư giơ chén lên:

- Thầy cho con đi thì con mới đi.

- Tôi kính mời cả ông Hai.- Ông Thân bảo.

- Nó đi được rồi. Tôi thêm vào làm gì.

Ông Thân đi rồi, ông Hai Lít bảo Tư:

- Thằng này chỉ tiền, tình làng nước cái con khỉ.

- Con có nên đến không?

- Cứ đến. Cho nó biết mặt.

Tư Dừa trổ tài leo dừa, hái cho ông Thân bốn trăm quả trong một giờ. Từ đó, sáu người làm thuê cho ông Thân và cả cái máy nâng bị thất nghiệp. Vào việc, Tư tu nửa chai, máu bốc lên, làm càng hăng hái. Việc xong, ông Thân bày tiệc. Thường là cá nác nướng, rồi lòng lợn mắm tôm...

Tối, Tư Dừa về lại chén bố chén con với ông Hai Lit. Một bữa, ông Hai Lít bảo:

- Mày làm cho thằng Thân được bao nhiêu?

- Bố... Con không hám tiền. Con làm là tình làng nước. Hắn hầu con ăn uống là được. Con không ăn bám bố là kiêu hãnh rồi.

- Con Châu bảo nhắm tung hoành cái mẹ gì. Cá nác vùng này là loại cho lợn. Nó bóc lột mày.

- Thế hả bố. Đ.mẹ cái thằng địa chủ tư bản. Mai con cho nó một trận...

Hôm ấy, Tư Dừa leo lên ngọn dừa, nằm giữa mấy tàu lá dừa xoè ra, ngửa mặt nhìn trời. Trời cao xanh, lơ thơ mây trắng như râu tiên. Trên cao này gió mát rượi, đếch cần điều hoà nhiệt độ như lão Thân. Tư lờ mờ thấy mình sướng âm ỉ, mơ hồ. Khi ông Thân vừa lò dò đến gốc dừa, ngạc nhiên nhìn thấy sợi dây bảo hiểm từ trên cao rớt xuống, lủng lẳng như cái dây thòng lọng mà không thấy dừa rụng. Bỗng ông Thân giật nảy người vì một dòng nước trút vào đầu. Tư đang đái tồ xuống. Ông Thân bị ướt tèm nhem, chửi ầm ĩ.

Tư Dừa hớn hở về nhà kể chuyện ấy cho bố Hai Lít, hai người ăn mừng thắng lợi, hôm đó uống hơi quá, say bét nhè.

Châu về nhà thấy thế, rồi nhìn chai rượu để trên bàn, khóc tấm tức. Khi đó Tư Dừa ngển lên:

- Đứa nào làm gì em, tôi cho nó một trận.

Châu đang khóc, không để ý. Tư lệch nhệch đến gần, Châu gạt cho một cái, ngã lăn chiêng. Cô khóc, nhìn cái chai mới vơi một chút, não nề:

- Thày ơi, hồi xưa thày hai lit, sao bây giờ thày chỉ uống thế này thôi... Hư hư... Đã say rồi.

Tư tròn mắt:

- Cô này, ông cụ uống cứ can, giờ ông cụ uống ít lại khóc.

Châu vẫn tấm tức khóc:

- Chó thì biết gì? Thày cứ uống nhiều đi cũng được.


Châu bẩm sinh dáng vóc hơn người. Mẹ mất sớm, cô làm lụng chăm chỉ nuôi hai bố con. Châu bây giờ ba mươi chưa, hay ba mấy, chả ai nhớ. Cô không có thời thanh xuân. Từ xưa cô ta cũng đen bóng thế, to lớn kềnh càng thế. Mắt to thô lố, lông mày rậm như sâu róm, môi dày không son cũng đỏ. Gương mặt ấy không phải là xấu. Cười lên răng trắng loá tươi lắm. Thế nhưng chưa từng nghe nói Châu có đám nào ướm hỏi. Có lẽ tại tướng cô, ít có đàn ông sức vóc sánh được. Cũng có thể do gia cảnh hai bố con nghèo. Nhà không có người mẹ, ông Hai Lít làm mẹ chả được, còn Châu thì lại phải gánh vác phận đàn ông dở dở dang dang.

Làng râm ran chuyện phiếm là ông Hai Lít đã tìm được con rể. Người ta đùa Châu:

- Anh Tư cũng được đấy nhỉ?

Châu nói:

- Có con chó chơi cũng vui thày em. Nhưng nó làm thày em hư rượu thì em kẹp nó vào háng.

Một hôm người ta thấy Năm Trai cầm cái thừng, đầu kia cái thừng tròng vào cổ một con người đang lồm cồm vừa đi vừa bò. Người ấy là Tư Dừa đang say khướt. Châu Trai nổi điên, nói sa sả:

- Đồ chó. Chó. Cứ đến là cả hai say nhè. Của nợ. Thế có khổ tôi không.

Châu tong tả về nhà, gắt:

- Thày đặt tên tôi là Trâu, tôi khổ như trâu. Sao không đặt tôi là Chó cho xong.

Ông Hai Lit chết vì bệnh gan. Châu rũ xuống như cây chuối đổ. Tưởng là bà hộ pháp, là đồng đen, không lửa nào hun được, không mối mọt nào xông được, hoá ra cũng là một đứa con gái tim đập ra nước mắt. Đúng là ông Hai Lít có ngọc trai thật, nhưng chỉ là đúng một viên. Viên ngọc do tự tay ông Hai mài, góc cạnh thô nhám, để ra ngoài trời, thấy óng ánh như có ánh lửa nhỏ. Cô cứ trân trân nhìn viên ngọc trai bố để lại, cô đào một cái lỗ dưới chân tường ẩm xì chỗ góc nhà, dưới gường ngủ, chôn viên ngọc của bố vào đó.

Tư sợ, bỏ đi một dạo. Khi Tư trở về, lần đến ông Thân. Ông Thân nhìn thấy Tư, quay đi. Tư xăm xái đi vào vườn dừa, chào hỏi rất tử tế. Ông Thân cũng cười:

- Anh làm ăn ở đâu bỏ tôi.

- Ông làm ăn khá không?

- Khốn đốn. Giờ anh xem đấy, làm hàng chế biến là chính. Làm xơ dừa, làm mỹ nghệ, làm cơm dừa... Chứ bán quả rất ít. Cứ bán quả có mà thiệt bo.

Ông Thân khoát tay. Tư mới nhìn ra xung quanh, mấy dãy nhà dài thượt mới mọc lên. Người làm, xe cộ tấp nập. Rồi đường đi lối lại làm cho góc vườn sáng sủa hẳn lên.

Tư nói:

- Bây giờ tôi về làm cho ông đây.

Ông Thân không nói, nhếch mép cười. Từ trên cao, những trái dừa rơi xuống lịch bịch gần chỗ hai người đang đứng. Tư ngước mắt lên, thấy một bộ mặt hình tam giác, mắt thô lố. Rồi thấy cái đuôi lông lá nghoe nguẩy. Con khỉ. Tư há hốc mồm ra. Ông Thân bảo:

- Tôi phải bài binh bố trận mãi mới mua được hai con. Huấn luyện kỳ công lắm.

Con khỉ nhảy phóc đến bên hai người. Nó nhìn Tư chằm chằm, kêu e é. Tư không biết làm gì, cũng ngúc ngoắc cười như mếu. Ông Thân bảo:

- Nó chào người anh em đấy.

Ông Thân vuốt ve con khỉ, bảo:

- Nó không uống rượu, không cần cá nác, lòng lợn. Anh thương nó lắm.

Tư lảo đảo bỏ đi, ở đâu không biết, hôm qua say, lúc chiều múa hát ở chợ. Tư kêu ư ử:

- Bố ơi, bây giờ ai uống hai lit với bố, bố ơi.

Nghe cũng thống thiết, không ai cho là giả. Lát sau hắn kêu lảm nhảm:

- Ta là Tôn Ngộ Không hộ vệ thày Đường Tăng Hai Lít ở âm phủ. Thày ơi, con sẽ hoá phép đánh chết mẹ thằng địa chủ tư bản bóc lột đi.

Rồi sau đó, Tư Dừa mệt, ư ử trong miệng, cứ thế lần về nhà ông Hai Lít. Ông Thân sau khi doạ Châu, quẳng Tư xuống ao chết thì đi tù, khủng khỉnh nói với mọi người:

- Chắc hồn ông Hai Lit đưa đường cho Tư Dừa đến nhà. Tối qua nó say có biết con mẹ gì đâu.


Trước đây, ngày nào Châu cũng đi ra sông là có gánh nặng trai. Sau phải đi sông xa, rồi vài ngày mới đi một chuyến mà vơi... Chiều chạng vạng, người ta thấy Châu Trai giờ đây gánh cái thúng có phao nhẹ bẫng, bước lầm lụi. Dáng cô như nhỏ lại trong ánh nắng quái chiều. Mò trai tận gốc, bán tận ngọn mà cũng khốn khó. Dạo này, người ta thấy Châu xoay ra bán cả trai lẫn cá. Mới bán cũng ế. Hôm ấy ông Thân đến, nhìn ngắm những con trai trên mẹt, mẹt đặt gữa hai chân người đàn bà to lớn đang ngồi dạng ra mệt nhọc. Những lưỡi trai đỏ hồng đẫm nước đang thò thụt gữa cái miệng trai hé mở. Rồi ông ta nhìn lên mặt Châu, bảo:

- Trai của cô mẩy thế này mà chả ai mua à?

Châu đuổi:

- Đi ra chỗ khác để tôi bán hàng.

- Thì tôi đi mua hàng mà.

- Thì... mua đi.

- Tôi mua tất- ông Thân ẫm ờ- cả cá béo, trai mẩy của cô.

- Đồ chết dẫm.

- Tôi có khách. Mua hết.

- Thật không?

Châu vui quá. Chục con trắm trắng còn bơi ngoe nguẩy, ngồi mãi chả xong, giờ có người rước đi cho.

Châu gánh cá và trai về trại, ngoay ngoáy làm cá. Ông Thân lại bảo vội quá, nhờ Châu phụ bếp. Tiệc tùng ông Thân mời, Châu không lên, ăn ở bếp với người làm. Tiệc xong, quay đi quay lại đã tối, ông Thân bảo:

- Cô ở lại dọn giúp anh, anh trả công.

- Tôi giúp ông, một lần công sá gì.

Xong việc, thằng nhỏ gọi cô Châu lên ông trả tiền. Châu vào phòng ông Thân, ông bảo ngồi đi. Thân nhìn bàn ghế bóng lộn, ngượng:

- Tôi chả biết ngồi.

Ông Thân đếm tiền, giơ lên bảo:

- Tôi thưởng cho cô. Thích không?

Châu tiến đến, chìa tay. Ông Thân bèn vít cổ cô ta, đặt cái miệng mùi lẩu cá vào má. Châu tránh. Ông Thân bảo:

- Tôi rất thích cô. Khoẻ mạnh. Mốt bây giờ da nâu. Em có môi rất gợi cảm...

Ông Thân không thấy Châu nói gì, liền giang tay ra định ôm. Vừa động đến ngực cô ta, liền bị giáng một quả đấm thẳng vào mặt. Ông ta quệt mặt:

- Cô nóng thế thì khổ. Tôi thương cô một thân lầm lụi...

- Thương? –Châu quắc mắt- Ông thương bao nhiêu người rồi?

- Bọn gái ấy thì kể gì. Gầy mỏng mảnh. Như cô mới là...

- Tôi không cần tiền của ông. Trả tiền cá đây.

Cô ta giật nắm tiền, đếm đủ tiền cá, quẳng trả lại xấp tiền.

Ông Thân tức lắm:

- Cô nghĩ lại đi. Tôi chỉ cho đường sướng. Biết rồi lại thích không ra... Sao người ta cứ phải lấy chồng mà cô thì thế?

- L. tôi mốc lên cũng không cần ông. –Châu rít lên.

Châu đi quay quả ra khỏi vườn dừa như chạy. Bỗng cô dừng lại. Có tiếng chí chát. Hai người đang lúi húi đào bới ở gốc dừa, dưới ánh sáng ngọn đèn điện. Những con trai của cô một đống nhỏ bên cạnh. Những con trai câm lặng. Có một con to lạ thường, nổi lên chành chạnh giữa đám đồng loại. Châu nhặt con trai lạ ấy lên, nó vẫn khít vỏ, tanh nồng mùi bùn non, nó còn sống khoẻ. Một người đang cầm cái vồ, đập cho mỗi con trai một cái. Vỏ vỡ nham nhở. Rồi hai người kia đẩy những con trai vỡ xuống gốc dừa.

Châu đứng thảng thốt. Rồi lại nhìn tập tiền trên tay, bèn chạy ù ra khỏi vườn dừa. Cô chạy trong đêm tối, ngoái lại nhìn thấy quầng sáng của đám chôn trai vàng vàng, chấp chới như ma trơi. Trăng suông. Không gian mung lung. Một thân một mình Châu đi chập chiễng. Cô không chạy về hướng làng, ngẩng đầu lên, Châu hoảng hồn nhìn thấy sông trước mặt. Dòng sông bạc phếch dưới bầu trời mờ đục. Người ta chỉ nhìn thấy gương nước xôn xao, còn Châu biết quá rõ đến tận đáy sông. Dưới ấy những con trai âm thầm sinh sống, cắm chặt miệng nó xuống bùn. Thế mà thân cứng, ruột mềm... Thế mà đực cái, mà sinh con đẻ cái. Này trai, mày còn sướng hơn tao... Châu chợt nhận ta trong tay mình còn con trai dị hình. Cái miệng nó đã hơi há, sự sống đã sắp chấm dứt với nó. Có thả nó về sông nó cũng chết, Châu lật mạnh cái vỏ cứng, từ trong vỏ trai, cô sờ thấy một hạt sẹo lồi như hạt ngô lớn. Châu rùng mình, cô vội vàng cậy cái sẹo ấy. Một cảm giác thô ráp rất lạ phát ra từ cái hạt ngô đen đen ấy. Hạt ngọc trai. Châu vân vê hạt ngọc ấy hồi lâu. Thở dài...

Hôm ấy, những con thuyền qua lại nhìn thấy một tượng người ngồi im lìm trên bờ huyền ảo ánh trăng suông.


Hôm nay, Châu Trai bơ phờ. Ông Thân nhìn thấy Châu ở chợ, lại nói như chưa bao giờ bị đấm:

- Người ta nuôi trai công nghiệp rồi, em ơi.

Châu không nói gì, khinh khỉnh.

- Em bỏ mẹ nó nghề ướt quần này, về làm xơ dừa cho anh.

Châu nhìn ông Thân bằng ánh mắt nảy lửa. Rồi bất giác ôm lấy ngực. Cái tay thối của thằng Tư Dừa đây mà. Cô thấy đau tức không chịu được. Ông Thân bỏ đi. Cô thấy đầu váng vất, sây sẩm. Đời cô không biết ốm là gì. Thế mà hôm nay ốm.

Châu thất thểu gánh cá với trai về nhà. Cô mệt đứt hơi, đi nằm. Lịm đi.

Châu Trai tỉnh dậy, toàn thân nặng chìm. Đầu ong ong. Nhìn lên trần nhà toàn thấy các con vật nhảy múa lấp loá. Cô gắng gượng đứng lên, lại lảo đảo ngồi xuống. Gánh cá sao mà to lù lù.

Những con cá giơ bụng trắng. Chúng đã chết. Mấy giờ rồi? Mấy ngày rồi? Bụng cô nhão ra, cồn cào kinh khủng. Cô thò tay xuống định tóm con cá chết, thì lại rút tay lại. Lạnh ớn đến óc. Sờ tay lên trán, như là chạm vào lò lửa. Cô bò lên gường, ngực tỳ vào thành gường đau tức điếng người. Cô cứ nằm thế, một ý nghĩ bủa vây trong đầu: Mình ốm rồi. Đời toi rồi. Chưa bao giờ ốm, giờ một thân một mình thế này... Nước mắt đầm đìa, Châu Trai khóc hông hốc.

Khóc chán, cô mệt rũ, lại thiếp đi. Khi tỉnh lại, ý nghĩ đầu tiên là phải tự cứu lấy mình. Phải nấu cái gì ăn, rồi làm sao có viên thuốc bây giờ. Gắng hết sức, cô ta lẩy bẩy lục nồi. Thức ăn thì chuột xơi hết, còn cơm thì thiu đến ruồi cũng chẳng buồn ăn. Châu rửa nồi, đáp nắm gạo, nhìn quanh, bẻ cái liếp ngăn nhà làm củi đốt bếp.

Khi cái liếp thủng một mảng bằng cái mẹt, Châu Trai lờ mờ nhìn thấy một đống lù lù bên gian nhà kia. Hồi lâu mới nhận ra người nằm co quắp. Lại thằng Tư Dừa? Châu chán toàn thân.

Nhưng giờ đây cô ta không còn sức đâu gây sự với nó nữa.

Châu ngồi lặng nhìn lửa cháy, cháo sôi. Hơi ấm làm cô hơi tỉnh, đỡ mệt. Hôm qua cô còn xách Tư Dừa lên, giờ đã thế này. Sáng nay còn bì bõm ngoài sông, giờ đã thế này... Cảm lạnh đây mà... Thốt nhiên cô nghĩ đến Tư Dừa sặc nước. Thôi chết, có lẽ nó cũng ốm. Nhỡ nó chết rồi ở kia thì sao, ông Thân nói không đùa, nó chết mình đi tù. Cô rùng mình, ớn lạnh... Nghĩ quay cuồng một lát nữa, cô lần ra ngoài, chui sang bên ấy.

Cô khẽ động vào chân Tư. Vẫn ấm. Người ta bảo người chết chân lạnh. Cô lay đầu, gọi:

- Tư Dừa.

Đầu Tư hâm hấp. Hắn cũng đang ốm. Tự nhiên, Châu thấy cám cảnh, chạnh lòng, ứa nước mắt. Mình cũng ốm thế này...

Châu lay lắc đầu Tư Dừa, gọi gầm gừ. Tư Dừa mở mắt. Mắt trống rỗng như mắt súc vật. Mãi con ngươi mới linh động, nhận ra Châu Trai, Tư Dừa sợ quá, lại gục xuống, ngất lịm.

Không biết làm sao Châu cũng đưa Tư về được gian bên này. Cô húp cháo loạt soạt, rồi dựng Tư ngồi dậy, dí bát cháo vào mặt Tư. Tư lơ mơ cầm lấy bát cháo, lẩy bẩy đánh đổ toe toét xuống chân.

- Đồ chết dẫm. Miếng ăn đến miệng còn làm đổ- Châu lẩm bẩm lau cho Tư. Tiếc công hơn tiếc tí cháo.

Lần này thì Châu xúc cho Tư ăn. Bón như cho trẻ con. Tư há mồm, nuốt, ngớp ngớp như cá sắp chết...

Bởi vì cả hai cùng ốm, mà chả ai chết. Lúc mê lúc tỉnh, trong cái nhà đổ nát ấy có đối thoại thế này:

- Khiếp quá. Chỉ hãi... chết. Thì tôi đi tù...

- Thì... cũng nhờ cô. Đội ơn...

- Ơn huệ gì... Từ nay sống đừng nhục nữa.

- Hờ... Đời buồn.

- Tôi cũng... buồn. Một thân một mình khổ lắm. Nhưng... Đừng rượu.

- Xin lỗi...

- Gì?

- Tôi đã bấu... chắc đau.

- ...

- Tôi đáng chết...

Lúc đầu là thở dài. Rồi nín thở. Sau thở gấp. Sự sống trong ngôi nhà gần như hoang phế ấy không tàn đi, lại có cơ cựa quậy hy vọng.

Nếu ai nhòm vào gian nhà ấy, sẽ thấy một cảnh tượng... tráng lệ. Châu nằm nghiêng, ôm Tư như mẹ ôm con. Tư rúc vào Châu, tay ve vuốt ngực người đàn bà, ôm hai trái dừa lớn. ánh nắng xuyên qua mái nhà, rải như hoa vàng trên hai kẻ mê điên. Trên cái bàn bẩn thỉu, có hai hạt ngọc trai thô làm thành hai đốm sáng dài dại... Đến đây đã có thể kết thúc chuyện Tư Dừa và Châu Trai. Nhưng có một chuyện tôi phải nói thêm. Gọi là chút tái bút.

Ông Thân đến gặp Châu:

- Cô bảo chú Tư lại đến làm cho anh.

- Chuyện các ông, mặc kệ các ông. Tôi biết đâu.

- Cô nói thì chú ấy nghe.

- Khỉ ông đâu?

- Bị đội kiểm lâm tịch thu mẹ nó rồi. Lại còn phạt phiếc rắc rối quá.

- Cho ông chết.

- Tình làng nước mà sao cô nói ác thế?

- Có tuổi rồi, trèo leo làm gì lắm...

- Giờ anh hái ít, có dáo. Còn thì chăm sóc là chính. Chỉ có chú ấy nhìn núm biết quả, nhìn quả biết ruột... -Lại trả bằng rượu và cá lác hả?

- Không. Tôi biết chú ấy bỏ rượu rồi. Thì tôi làm hợp đồng, được chưa?

- Không hợp đồng, huyện người ta xuống lại chả phạt nhà ông sạt nghiệp.

- Đây. Trả tiền hẳn hoi.- Ông Thân rút ra hai tờ giấy, Châu chỉ thấy chữ "hợp đồng lao động" to tướng. –Tôi đọc nhá.

Khi ông Thân đọc, Châu lặng im. Ông Thân nói dẻo:

- Chỉ cần cô ký cho một chữ.

- Tôi chả biết ký cót bao giờ.

- Thì cô vẽ một cái gì cũng được.

Châu lưỡng lự, rồi cầm lấy bút. Đắn đo. Rồi run rẩy ngoạch ngoạch di di cái ngòi bút, thành mấy vòng méo xệch, giống hình con trai hé mở miệng.