Tới nội dung
Nguyễn Xuân Hưng
Tản văn

Đêm đông cô lữ

1. Năm nay Hà Nội không có mùa đông, nên đột nhiên nghe tiếng “Đêm đông” chợt thấy xa vắng. Hoặc thực tế đời sống ngày hôm nay đã khác quá xa rồi. Đây là bài “Đêm đông” của Khánh Ly hát. Chợt thấy khang khác. Hay là nghe hát trong đêm đông không rét mướt?

2. Tôi có ý thích nghe một bài nhiều người hát, để xem thế nào. Vì nhiều khi lái xe đường trường thì copy bài hát vào USb nghe cho đỡ đường xa. Ví dụ đã nghe nhiều người hát Khúc hát sông quê của Nguyễn Trọng Tạo, không ai hơn Anh Thơ. Ví dụ nhiều người hát bài Ở hai đầu nỗi nhớ thì không ai hát hay bằng Tân Nhàn… Còn bài Đêm Đông thì sao? Hình như Lê Dung hát là hay nhất.

3. Nhưng ở đây tôi không làm người phê bình âm nhạc. Âm nhạc là thể loại văn nghệ mà tôi dốt nhất. Chỉ biết nghe, và chém gió. Tuy nhiên, nghe bà Khánh Ly hát vẫn cứ thấy thế nào ấy. Cái đó là cái gì? Chăm chú nghe đoạn điệp khúc cuối cùng… Lời bài hát như này:

Đêm đông, ôi ta nhớ nhung đường về xa xa
Đêm đông, ta mơ giấc mơ gia đình yêu thương
Đêm đông, ta lê bước chân phong trần tha phương
Có ai thấu tình cô lữ, đêm đông không nhà.

Ca sĩ có hai cái sai chí tử. Ca sĩ hát “Đêm đông, ta mơ giấc mơ gia đình yêu ĐƯƠNG”, còn câu cuối, ca sĩ hát thành “Có ai thấu tình cô NỮ đêm đông không nhà”

4. “Ta” trong đêm đông “trông cố hương buồn lòng chinh phu”, nhìn thấy “kìa ai mong chồng”, một tâm trạng buồn tê tái của người xa nhà. Người không nhà cô đơn đây chính là “cô lữ”, chứ không hề là một cô nữ nào cả. “Lữ” nghĩa là quán trọ. Người không nhà phải ở trọ gọi là “lữ khách”. Đêm ở chốn xa nhà là “lữ dạ”, nhà cho khách trọ là “lữ điếm”… Toàn bộ tâm trạng của “ta” trong bài hát là tâm trạng của “Thi nhân lắng nghe tâm hồn tương tư”, một tâm trạng u hoài đầy yêu thương, chứ không hề có mong ước “yêu đương” kiểu tình yêu đôi lứa. Bằng việc hát sai 2 câu trong lời bài hát, ca sĩ đã đánh hỏng một bài hát hay.

5. Tôi bỏ bài Đêm đông của Khánh Ly, thay bằng Đêm đông của Lê Dung

(http://nhac.vn/dem-dong-khanh-ly-soeel58)