Những câu hỏi về lịch sử
Sau khi post bài "Lịch sử - chuyện học và hành", tôi nhận được nhiều ý kiến, khen chê nhiều, gay gắt cũng nhiều. Sau đây, tôi xin nêu ra một số vấn đề lịch sử mà giáo trình lịch sử né tránh, ít hoặc không nói đến, chỉ tính đến năm 1979. Tuỳ mức độ phổ thông hay chuyên sâu, các vấn đề này đã gây ra hệ quả là làm cho người Việt không hiểu rõ sử Việt...
1. Tại sao dân tộc Kinh lại có danh xưng là "người Kinh"? Gốc gác của người Kinh ở đâu? (Thảo luận: Chúng ta có phải là một tộc người chạy từ Nam Trung Hoa xuống đồng bằng sông Hồng không?)
2. Tại sao trong bộ sử Việt "Đại Việt sử ký toàn thư", lại ghi rằng, nước ta thời cổ "bắc giáp hồ Động Đình"? Vậy thực chất bờ cõi nước Việt ta thời cổ đại như thế nào? (Thảo luận: Tại sao chúng ta không mạnh dạn nói như các cụ về gốc gác?)
3. Kinh Dương vương, ông vua thuỷ tổ của quốc gia người Việt thời cổ đại, thực chất có phải tổ của người Kinh không, hay là tổ của cả Bách Việt bao gồm cả Nam Trung Quốc?
4. Lạc Long Quân là vua của Lạc Việt, vậy Âu Cơ (người đàn bà nước Âu) - người mẹ của 100 trứng sinh ra dân tộc Việt Nam, thực chất là từ đâu đến nước của Lạc Long Quân? Nước Âu ấy bờ cõi ở khoảng nào bây giờ?
5. Các đời vua Hùng thực chất thế thứ như thế nào, có thực 18 đời mà trải dài mấy ngàn năm?
6. Nước Âu Lạc, do Thục Phán An Dương Vương lập nên, hợp nhất Âu Việt và Lạc Việt, thì nước Âu đó có phải nước của Âu Cơ không? (Thảo luận: Vậy Thục Phán thực chất là đến từ một lãnh thổ ngày nay nằm trong đất Trung Hoa?)
7. Nước Nam Việt ra đời, tương tự như nước Âu Lạc, đó là sáp nhập nhà nước và cương vực, vậy nên các sử gia phong kiến công nhận nhà Triệu là tiếp nối quốc thống âu Lạc, tại sao hiện nay chúng ta không công nhận, mà coi nhà Triệu là nhà nước ngoại lai? (Thảo luận: Câu "1000 năm Bắc Thuộc" chính xác là bao nhiêu năm. Nếu coi nhà Triệu là nhà nước độc lập của người Việt, bao gồm Việt Nam sau này, thì thời kỳ Bắc thuộc tính từ năm 111 trCN đến năm 938 Ngô vương dựng nước là 1049 năm, nhưng nếu coi Triệu là ngoại xâm thì thời kỳ Bắc thuộc phải tính từ năm 207 trCN, tức là 1145 năm Bắc thuộc?)
8. Khởi nghĩa Hai Bà Trưng, giải phóng 65 thành trì, có phải chỉ xảy ra ở đồng bằng sông Hồng, trên địa phận Việt Nam ngày nay (như các giáo trình của ta), hay là khởi nghĩa Hai Bà Trưng xảy ra trong khu vực lãnh thổ của nước Nam Việt của nhà Triệu cũ, tức là gồm cả phía Nam Trung Quốc bây giờ? (Thảo luận: Giao Chỉ với trung tâm Phong Châu, liệu có 65 thành không?)
9. Chồng bà Trưng Trắc tên là ông Thi, hai là họ Thi tên Sách?
10. Tại sao trong số các Thái thú Trung Quốc sang cai trị nước ta, chỉ có 2 ông được gọi là vương: Cao vương (Cao Biền) và Sĩ vương (Sĩ Nhiếp)? (Thảo luận: Thực chất việc Cao Biền yểm các long mạch phá phong thuỷ nước ta và Thực chất việc Sĩ Nhiếp, Nhâm Diên dạy chữ Hán?)
11. Liên quan đến Cao Biền, một câu trong "Chiếu dời đô" của Lý Công Uẩn, gọi Đại La là "thành cũ của Cao vương" và Lý Thái tổ dời đô về đó, như vậy, Hà Nội liệu có phải chỉ có 1000 năm lịch sử tính từ Lý Công Uẩn? (Phải chăng là: Kỷ niệm 1000 năm dời đô thì đúng, còn tuổi của Hà Nội phải tính từ Cao Biền xây thành Đại La?)
12. Thiền được du nhập vào nước ta, khởi nguồn từ Ấn Độ hay là từ Bồ Đề Đạt Ma (Trung Quốc)?
13. Lịch sử bang giao và chiến tranh Chiêm- Việt, sự suy vong của nước Chiêm Thành chắc chắn để lại nhiều bài học và hệ quả về lịch sử?
14. Lịch sử khai hoang Nam Bộ? Công lao trị thuỷ của các chúa Nguyễn, vua Nguyễn đối với đồng bằng sông Cửu Long?
15. Thiền phái Trúc Lâm thực chất là gì? Nó có nội dung cụ thể thế nào mà khác với các thiền phái ngoại nhập khác, nó ảnh hưởng gì đến hậu thế? Vì sao không còn các vị tổ Trúc Lâm kế tục 3 vị tổ đầu tiên? Phật giáo Lý- Trần khác với phật giáo Lê và Nguyễn, khác với thời nay như thế nào? (Thảo luận: Nói "Lịch sử Phật giáo chính là lịch sử dân tộc 2000 năm", hầu hết dân là Phật tử, nhưng thực ra ngày nay rất ít người hiểu Phật giáo phổ thông)
16. Đánh giá nhà Mạc khách quan và công bằng, khác với quan điểm phong kiến coi nhà Mạc là nguỵ, như thế nào? Công cuộc trung hưng nhà Lê có lợi hay hại gì cho dân tộc?
17. Thực chất việc vua Mạc tự trói mình, dâng đất ở biên giới cho Trung Quốc là như thế nào? Thực chất việc vua Quang Trung đòi đất Lưỡng Quảng là như thế nào?
18. Thực chất việc tiến cống, cầu phong của các đời vua phong kiến ở Việt Nam là như thế nào? (Nhìn nhận thật đúng về các vị vua anh hùng, song lại có những bức thư cầu phong rất hèn yếu)
19. Quang Trung Nguyễn Huệ có thật là thống nhất đất nước hay là chính Gia Long mới là ông vua thống nhất đất nước sau Trịnh -Nguyễn phân chia? (Có phải vì tôn vinh Quang Trung anh hùng võ công hiển hách mà hạ thấp vai trò Gia Long Nguyễn Ánh mượn ngoại lực chống Tây Sơn không?)
20. Cách thức tiến quân của vua Quang Trung tiến ra Bắc diệt nhà Thanh thế nào?
21. Chữ quốc ngữ do Alecxan Đờ Rốt sáng lập hay là do các giáo sĩ Bồ Đào Nha sáng lập? Vai trò của Đờ Rốt đến đâu?
22. Chữ Nôm và âm Hán Việt trong tiến trình lịch sử đất nước? (Thảo luận: Có phải việc dùng chữ quốc ngữ La-tinh hoá đã gián tiếp làm đứt mạch văn hoá tinh thần của hậu thế với cha ông?)
23. Di sản văn hoá xã hội do người Pháp để lại ở Việt Nam tác động như thế nào đối với lịch sử VN? (Thảo luận: Có phải người Pháp chỉ khai thác thuộc địa? Ảnh hưởng văn minh Pháp đến thuộc địa như thế nào?)
24. Thực chất vai trò lịch sử của chính phủ Trần Trọng Kim, có thật chính phủ ấy là bù nhìn không? Đánh giá đúng vai trò của vua Bảo Đại? Phân biệt Mặt trận Việt Minh do Hồ Chí Minh thành lập năm 1941 tại Pác Bó (Cao Bằng) và Mặt trận Việt Minh của ông Hồ Học Lãm thành lập năm 1939 tại Côn Minh (TQ).
25. Vai trò của Hồ Chí Minh đối với cuộc cách mạng tháng Tám? (Thảo luận: Tầm mức vĩ đại của trí tuệ Hồ Chí Minh chưa được nghiên cứu một cách khách quan, trong đó Hồ Chí Minh về danh nghĩa không có vai trò lãnh đạo Đảng, cho đến năm 1951)
26. Thực chất của việc phải ký Hiệp định Giơ-ne-vơ, vai trò của các nước lớn trong phân chia đất nước ta?
27. Cuộc chiến tranh 1979 chống Trung Quốc xâm lược, vì sao ít được nhắc đến? (Thảo luận: Đó có phải là thắng lợi không? Hay là một tổn thất?)