Tới nội dung
Nguyễn Xuân Hưng
Bình luận

Về bài thơ Oan thán của Nguyễn Trãi

Thi viện chú thích: Bài thơ này hẳn là được sáng tác năm Thuận Thiên thứ 2 (1429) lúc tác giả bị bắt giam vì nghi có liên hệ với Trần Nguyên Hãn, anh em họ ngoại, từng theo Lê Lợi tại Lam Sơn nhưng bị Lê Lợi bức tử (trầm mình) vì nghi làm phản.

Phiên âm Hán Việt: Oan thán
Phù tục thăng trầm ngũ thập niên,
Cố sơn tuyền thạch phụ tình duyên.
Hư danh thực họa thù kham tiếu,
Chúng báng cô CHUNG tuyệt khả liên.
Số hữu nan đào tri thị mệnh,
Văn như vị táng dã quan thiên.
Ngục CHUNG độc bối không tao nhục,
Kim khuyết hà do đạt thốn tiên.
Dịch nghĩa
Nổi chìm trong cảnh đời đã năm mươi năm
Đành phụ với đá suối núi cũ
Danh hư mà họa thực, thật đáng buồn cười
Chúng nó nhạo báng ông Chung cô độc, thật đáng thương hại
Khó chạy khỏi số trời, biết là có mạng
Nền văn cũng chưa mai một nhờ trời

Vụ kiện tụng (mà) ông Chung (tham gia), xem đằng sau tờ giấy, thật là nhục nhã

Làm sao đưa đơn kêu oan đến cửa cung vua?

Dịch nghĩa xong, toát mồ hôi hột, chả lẽ Nguyễn Trãi tiên đoán sự việc sau gần 600 năm như thần thánh thế này à? Đối chiếu văn bản đọc lên chả thấy sai một từ.

Có lẽ phải các ông thạo Hán tự sửa
Dịch thơ như vầy:
Thế sự nổi chìm mấy chục niên
Núi xưa suối cũ phụ tình duyên
Hư danh đời thực buồn cười lắm
Chúng nhạo báng Chung thật thảm thương
Đời có lưới trời, người có mệnh
Bút sa văn tự số tại thiên
Lật giấy xem Chung mà thấy nhục
Kêu oan nào thấu đến cung tiên?

Chả biết thực hư ra sao, nguyên bản bài thơ tôi tra cứu có 2 chữ Trung/Chung hơi mờ, bạn nào rành Hán tự chỉ dẫn? KKKKK