Sao lại dạy con em nhìn đời không phải bằng con mắt của chính mình?
"Thấu cảm là khả năng nhìn thế giới bằng con mắt của người khác, đặt mình vào cuộc đời của họ"
Tôi đứng ngoài mọi cuộc bàn tán về "thấu cảm", nhưng bắt gặp câu này thì không thể không nói. Chả hiểu thấu cảm là cái mẹ gì, nhưng bảo người ta nhìn đời bằng con mắt của người khác thì sai và thua ngay từ đầu, sai lầm về phương pháp luận, mọi thứ triết học đều đổ xuống sông xuống biển hết.
Khi anh nhìn cuộc đời bằng con mắt người khác, thì con đường trở thành con cừu đã gần lắm rồi. Bởi vì sự đánh mất mình đã hiển hiện. Con người không là mình nữa, thì thấu cái cảm gì cũng là cái cảm của người khác. Các cuộc nổi dậy đều cần tín đồ, cần đám đông theo đuôi, cần dán cái nhìn của giáo chủ vào đám tín đồ. Lý của đoạn văn chỉ lẩy ra một câu đã thấy độc hại, nhất là với tuổi trẻ đang học hành nhận thức cuộc sống. Nói rộng ra, nhận thức về đoạn văn làm đề thi là tất yếu của các nhà giáo dục Việt Nam, bao nhiêu năm nay giáo dục học sinh theo kiểu trại lính, không phải là khiến học sinh độc lập tự chủ, khuyến khích học sinh không phải là chính mình. Về mặt vĩ mô, quan niệm "nhìn đời bằng con mắt người khác" đang giết chết nhân cách các thế hệ người Việt, một nguy cơ ở tầm an ninh quốc gia. Không tầm phào đâu.