Tới nội dung
Nguyễn Xuân Hưng
Bình luận

Bài học từ những chính quyền sụp đổ

Từ cách mạng tháng Tám đến nay đã gần 80 năm, gần bằng thời gian VN bị Pháp xâm chiếm, bài học về sự sụp đổ của triều Nguyễn ít ai, ít khi được nhìn nhận thật nghiêm túc. Phần nhiều chỉ phân tích nêu cao sự tài tình sự lãnh đạo của Đảng.

Đảng tài đến nỗi chỉ khoảng 500 đảng viên nòng cốt đã hiệu triệu nhân dân lật đổ cả một triều đại?

Lỗi chính là triều Nguyễn, bắt nguồn từ triều đình.

Một triều đình liên tục mấy chục năm đớn hèn quy phục kẻ ngoại quốc, làm ngơ nguyện vọng độc lập của một số quan lại, trí thức tiến bộ, các cuộc phản kháng đều bị đàn áp.

Một bộ máy lệ thuộc vào nước Mẹ, tạo dựng nên quan lại chỉ nghĩ đến vinh thân phì gia, coi đất nước có thể nhượng cho ngoại bang, coi dân tộc có thể bị đồng hóa...

Bất mãn với triều đình âm ỉ, lâu dài. Triều đình bỏ qua mọi cơ hội canh tân đất nước, mất quyền tự quyết ngay chính trong phạm vi quyền lực của mình...

Tích tụ bất công quá lâu, nên có một lực lượng cầm đầu là nhân dân nghe theo, lật đổ chế độ. Chứ 500 ông đảng viên thì làm được gì, nếu triều đình có minh quân, lựa chọn canh tân, lấy được lòng dân? Lịch sử sẽ chọn vài trăm ông khác để lật đổ triều đình Nguyễn, nếu không có 500 ông cộng sản, nhưng vận số của một triều đại dần dần xa dân, coi dân là thù nghịch, phục vụ lợi ích ngoại xâm sẽ nhất định bị lật đổ, có điều phúc họa của dân tộc này phụ thuộc vào cách mà nó đổ thế nào.